Wollen onderdekens

Een wollen onderdeken is een dunne laag van scheerwol, merinowol of alpacawol die tussen je matras en je hoeslaken ligt. Wol neemt vocht op zonder klam te voelen, houdt de temperatuur stabiel en beschermt je matras tegen zweet. Daardoor slaap je droger en gaat je matras langer mee.

Wol is het slimste materiaal dat de natuur voor een bed heeft bedacht. Het neemt tot een derde van het eigen gewicht aan vocht op en voelt nog steeds droog aan. Het isoleert als het koud is en laat warmte los als het warm wordt. En het is van zichzelf elastisch, dus het blijft luchtig in plaats van plat te liggen.

In deze categorie vind je onze wollen onderdekens: van scheerwol met zijde tot een mengsel van merinowol, alpacawol en kameelhaar. Allemaal dun genoeg om je ligcomfort niet te veranderen, en dik genoeg om je matras echt te beschermen. Bekijk de modellen of kom ze in Heemstede voelen.

Wat is een wollen onderdeken?

Een wollen onderdeken is een deklaag van ongeveer 1 tot 3 centimeter, gevuld met wol en meestal afgewerkt met katoen of zijde. Je legt hem op je matras, met je hoeslaken eroverheen. Hij verandert je ligcomfort nauwelijks, maar houdt het bed droog en beschermt de matrastijk.

De meeste modellen hebben elastieken hoeklussen, zodat ze strak blijven liggen en niet gaan schuiven. Je merkt er in bed nauwelijks iets van, behalve dat het aanrakingsvlak zachter en droger aanvoelt dan de kale matrastijk.

Het verschil met een gewone matrasbeschermer zit in het materiaal. Een plastic beschermer houdt vocht tegen en maakt het bed klam. Wol neemt vocht juist op en geeft het overdag weer af. Wil je eerst de andere materialen vergelijken? Bekijk dan het complete overzicht met onderdekens van natuurlijke materialen.

De eigenschappen van biologische wol

Wolvezels zijn van binnen gekruld en van buiten geschubd. Die krul houdt lucht vast, wat isoleert, en de schubben transporteren vocht naar buiten. Daardoor kan wol tot ongeveer een derde van het eigen gewicht aan vocht opnemen en toch droog aanvoelen.

Wol is ook elastisch. Het veert terug na indrukken, dus een wollen onderdeken blijft veel langer luchtig dan een gestikte polyester deken, die na een paar jaar plat en hard aanvoelt.

Daar komt bij dat wol geuren opneemt en bij luchten weer loslaat. Daarom hoeft een wollen onderdeken maar één of twee keer per jaar in de was. Dat scheelt niet alleen werk, het is ook beter voor de vezel: elke wasbeurt kost een beetje veerkracht.

Voor wie is een wollen onderdeken geschikt?

Vooral voor mensen die het snel koud hebben, in een koele slaapkamer slapen of hun matras willen beschermen zonder een klamme laag plastic. Wol houdt de temperatuur stabiel, dus je wordt niet koud wakker.

Ook prettig als je licht transpireert: wol neemt dat vocht op en geeft het overdag weer af, zonder dat je nat ligt. Sla daarom je dekbed elke ochtend terug, dan kan de wol zijn werk doen.

Slaap je juist erg warm? Kijk dan naar hennep of zijde, die koelen meer dan wol. En wil je niet alleen bescherming maar ook een zachtere ligging, dan is een topper van natuurlijke materialen de betere keuze.

Scheerwol, merinowol of alpacawol: wat is het verschil?

Scheerwol komt van levende schapen bij de jaarlijkse scheerbeurt en is stevig en veerkrachtig. Merinowol komt van het merinoschaap, heeft een fijnere vezel en voelt zachter aan. Alpacawol is nog fijner, lichter en warmer per gram, en bevat geen lanoline.

In de praktijk kies je scheerwol als je een stevige, luchtige laag wilt die lang zijn vorm houdt. Merino en alpaca kies je voor een zachtere, luxere aanraking. Ben je gevoelig voor kriebel, dan is alpaca de veiligste keuze: die vezel is het fijnst en bevat geen lanoline.

Kameelhaar zit er vaak bij in een mengsel. Dat houdt warmte vast zonder te broeien, wat prettig is in een koud slaapvertrek. Een mengsel combineert vaak het beste van twee vezels: de veerkracht van scheerwol met de zachtheid van merino of alpaca.

De twee modellen in ons assortiment

De PADUA van Prolana is een scheerwollen onderdeken met zijde. De wol geeft veerkracht en vochtregulatie, de zijde zorgt voor een koeler, glad aanrakingsvlak. Een mooie combinatie als je warmte wilt zonder benauwd te liggen.

De Alpakameri is een mengsel van merinowol, alpacawol en kameelhaar. Die is zachter en warmer, en daarmee de keuze voor koude slaapkamers of voor wie het altijd koud heeft.

Beide zijn in verschillende maten te bestellen. Afwijkende maten maken we in ons atelier in Heemstede, bijvoorbeeld voor een bedstee of een boot. Dezelfde wol verwerken we ook in onze natuurlijke matrassen, dus je weet precies wat je in huis haalt.

Is een wollen onderdeken te warm in de zomer?

Meestal niet, want wol regelt in twee richtingen. Als het koud is houdt de gekrulde vezel lucht vast en isoleert hij. Als het warm is voert hij vocht af, waardoor je juist koeler ligt dan op een klamme matrastijk.

Toch merken mensen die echt heet slapen wel verschil. Als jij in de zomer het dekbed van je af gooit en met open raam slaapt, is hennep of zijde een betere keuze.

Een middenweg is een wollen onderdeken met zijde, zoals de PADUA. Die voelt bij aanraking koeler dan pure wol, terwijl je in de winter nog steeds profiteert van de isolatie.

Keurmerken op wol: kbT en GOTS

Kijk bij wol naar kbT. Dat staat voor biologisch gecontroleerde veehouderij en betekent dat de schapen leven volgens strenge regels rond voeding, ruimte en diergeneesmiddelen, en dat er geen mulesing plaatsvindt.

GOTS gaat over het textiel als geheel: biologische vezels, strenge eisen aan verwerking en verf, plus sociale voorwaarden in de fabriek.

Zie je geen keurmerk, maar wel het woord natuurlijk? Vraag dan door. Wol kan biologisch zijn, maar ook gewoon conventioneel gewassen met agressieve middelen. Bij elk model hierboven staat welk keurmerk erop zit, zodat je het niet hoeft uit te zoeken.

Hoe was je een wollen onderdeken?

Zo min mogelijk. Wol reinigt zichzelf grotendeels: geuren verdwijnen door een paar uur luchten in de schaduw. Eén of twee wasbeurten per jaar is voor de meeste mensen genoeg.

Moet hij toch de machine in, gebruik dan een wolwasprogramma op maximaal 30 graden met wolwasmiddel zonder bleek of enzymen. Centrifugeer laag en droog altijd liggend of aan de lijn, nooit in de droger.

Gebruik daarnaast een molton of hoeslaken erover. Die gooi je gewoon mee met je beddengoed, dan blijft de wol zelf schoon. Draai de onderdeken elk half jaar van kop naar voet, zodat hij gelijkmatig slijt.

Wat kost een wollen onderdeken?

In ons assortiment kost een wollen onderdeken ongeveer 229 tot 270 euro, afhankelijk van het model en de maat. De scheerwollen PADUA met zijde start rond 229 euro, het merino-alpaca mengsel Alpakameri rond 269 euro.

Dat is meer dan een polyester matrasbeschermer van 30 euro, maar die is na twee jaar plat en gaat op de vuilnisbelt. Een goede wollen onderdeken blijft tien jaar of langer luchtig en beschermt intussen een matras van vaak meer dan duizend euro.

Bekijk de actuele prijs voor jouw maat in het overzicht hierboven. Heb je twee losse matrassen, dan heb je twee onderdekens nodig; houd daar rekening mee bij het vergelijken.

Voel het verschil in onze showroom

Wol, alpaca en kameelhaar voelen allemaal anders, en dat merk je pas als je ze naast elkaar aanraakt. In onze showroom in Heemstede liggen ze uitgestald, zodat je met je hand kunt kiezen in plaats van op basis van een productfoto.

Je ziet er meteen ons etalage-atelier, waar dezelfde wol in matrassen en toppers wordt verwerkt. Dat is meteen de beste uitleg die we kunnen geven: je ziet hoeveel wol er in een laag gaat en hoe het wordt vastgezet. We zijn open van dinsdag tot en met zaterdag, van 10:00 tot 17:00 uur.

Waarom een wollen onderdeken kopen bij Bedaffair?

Omdat wij dezelfde wol ook in onze matrassen en toppers verwerken, en dus precies weten wat een goede vezel is. We vertellen per model waar de wol vandaan komt en welk keurmerk erop zit, in plaats van alleen het woord natuurlijk op de verpakking te zetten.

Verder krijg je advies over het geheel. Een wollen onderdeken werkt alleen goed als het vocht ook door je matras kan ontsnappen, dus we vragen altijd waar je nu op slaapt voordat we iets aanraden.

Bekijk de modellen hierboven en bestel direct, of kom de wol eerst voelen in Heemstede.

Veelgestelde vragen over wollen onderdekens

Kriebelt een wollen onderdeken?

In de praktijk nauwelijks, om twee redenen. De wol zit ingesloten in een tijk van katoen of zijde, dus je huid raakt de vezels niet direct aan. Daarbovenop ligt ook nog je hoeslaken en eventueel een molton. Wat mensen als kriebel ervaren, komt bijna altijd van grove wol in truien, met dikke vezels die tegen de huid drukken. Merinowol en alpacawol hebben veel fijnere vezels en voelen zacht aan. Ben je gevoelig, kies dan de Alpakameri met merino en alpaca, of een model met een zijden bovenlaag zoals de PADUA. Kom het gerust voelen in de showroom voordat je bestelt; een halve minuut met je hand zegt meer dan welke beschrijving ook.

Kan ik een wollen onderdeken in de wasmachine doen?

Ja, maar liever zo weinig mogelijk. Wol is zelfreinigend: geuren en vocht verdwijnen grotendeels als je hem een paar uur laat luchten in de schaduw. Voor de meeste mensen is één of twee keer per jaar wassen genoeg. Moet het toch, gebruik dan een wolwasprogramma op maximaal 30 graden met een wolwasmiddel zonder bleek en zonder enzymen; gewoon wasmiddel tast de vezel aan. Centrifugeer op een laag toerental en droog liggend of aan de lijn, nooit in de droger, want dan vervilt de wol en krimpt hij fors. Gebruik je een wasbare molton over de onderdeken, dan hoeft de wol zelf eigenlijk nooit in de machine.

Is een wollen onderdeken geschikt bij huisstofmijtallergie?

Vaak wel. Huisstofmijt heeft warmte en vocht nodig, en wol voert vocht juist af, waardoor het klimaat in je bed droger wordt en minder gunstig voor mijt. Daar komt bij dat je een onderdeken kunt wassen, in tegenstelling tot een matras. Wel een kanttekening: wol wassen doe je op 30 graden, en mijt gaat pas dood bij 60 graden. Heb je een zware, aangetoonde allergie, dan is een katoenen of hennepen onderdeken praktischer, omdat je die wel heet kunt wassen. Combineer dat met dagelijks luchten en wekelijks je beddengoed op 60 graden. Twijfel je wat in jouw situatie verstandig is? Bel of mail ons gerust.

Wat betekent kbT bij wol?

kbT staat voor kontrolliert biologische Tierhaltung, oftewel biologisch gecontroleerde veehouderij. Het betekent dat de schapen biologisch voer krijgen, voldoende bewegingsruimte hebben en dat het gebruik van diergeneesmiddelen en chemische anti-parasietenmiddelen streng beperkt is. Mulesing, een pijnlijke ingreep die in sommige landen bij merinoschapen wordt toegepast, is niet toegestaan. Ook de verwerking is gereguleerd: de wol mag niet met agressieve chemicaliën worden gewassen. Dat is belangrijker dan het klinkt, want conventionele wol wordt vaak met stoffen behandeld die je liever niet onder je rug hebt. Zie je op een product alleen het woord natuurlijk of zuiver scheerwol staan, zonder kbT of GOTS? Vraag dan door bij de verkoper.

Hoe lang gaat een wollen onderdeken mee?

Bij normaal gebruik en goed onderhoud tien jaar of langer. Wol is elastisch en veert terug na indrukken, dus hij blijft veel langer luchtig dan een polyester deken, die na een paar jaar plat en hard aanvoelt. Wat de levensduur het meest beïnvloedt, is te vaak en te heet wassen. Elke wasbeurt kost de vezel een beetje veerkracht, dus lucht liever dan dat je wast. Draai de onderdeken elk half jaar van kop naar voet zodat hij gelijkmatig slijt, en gebruik altijd een hoeslaken of molton erover. Wordt hij na jaren toch dun op de plek waar je heup ligt? Dan is het tijd voor een nieuwe; hergebruiken kan als isolatiemateriaal of in de compost.

Is een wollen onderdeken hetzelfde als een wollen topper?

Nee, het verschil zit in de dikte en het doel. Een wollen onderdeken is 1 tot 3 centimeter en beschermt je matras en houdt het bed droog; je ligcomfort verandert er nauwelijks door. Een wollen topdekmatras of topper is 5 centimeter of dikker en verandert wel degelijk hoe je ligt: zachter, warmer en met een dikker aanrakingsvlak. In prijs schelen ze ook flink. Ligt je matras prima maar wil je het beschermen, kies dan de onderdeken. Voelt je matras te hard aan, dan heb je een topper nodig. Je kunt ze combineren: topper voor het comfort, onderdeken erbovenop voor de bescherming en de wasbaarheid.

Kan een wollen onderdeken op een verstelbare bodem?

Ja, zonder problemen. Een onderdeken is dun en soepel, dus hij buigt gewoon mee als het hoofd- of voeteneinde omhoog komt. Anders dan bij een dikke topper heb je hier meestal geen splituitvoering nodig. Let wel op de bevestiging: kies een model met elastieken hoeklussen, want een losliggende onderdeken kan gaan schuiven zodra het bed beweegt. Bij een tweepersoonsbed met twee apart verstelbare bodems werkt het het prettigst om twee losse onderdekens te nemen in plaats van één doorlopende. Slapen jullie met verschillende voorkeuren, dan kan de een wol nemen en de ander hennep. Twijfel je over jouw bodem? Stuur een foto, dan kijken we mee.

Welke maat wollen onderdeken heb ik nodig?

Meet het ligvlak dat je wilt beschermen, dus je matras of, als je er een hebt, je topper. Neem lengte en breedte precies over. Een onderdeken die te klein is schuift weg; een die te groot is maakt plooien precies onder je rug. Bij een tweepersoonsbed met twee losse matrassen van 90x210 kies je twee losse onderdekens, of één van 180x210 als je meteen de naad wilt verzachten. Controleer daarna of je hoeslaken de hoogte van matras plus onderdeken nog aankan. Staat jouw maat niet in het overzicht, bijvoorbeeld voor een bedstee, een boot of een antiek ledikant? Dan maken we hem op maat in Heemstede. Mail ons de maten voor een prijsopgave.

Ruikt een wollen onderdeken naar schaap?

In het begin kan hij licht naar wol ruiken, vooral als het vochtig weer is. Dat komt door de lanoline, het natuurlijke vet in schapenwol, en het is een teken dat de wol niet agressief chemisch is gewassen. De geur is mild en verdwijnt in de eerste weken grotendeels. Lucht de onderdeken een dag in de schaduw voordat je hem in gebruik neemt, dan gaat het sneller. Alpacawol bevat geen lanoline en ruikt daarom vrijwel nergens naar; kies die als je gevoelig bent voor geuren. Blijft de geur na enkele weken hinderlijk, neem dan contact met ons op. Wat je bij ons niet ruikt, zijn oplosmiddelen of lijmen, want die zitten er simpelweg niet in.

Werkt een wollen onderdeken ook op een schuimmatras?

Deels. De onderdeken doet zijn werk: hij vangt vocht op, beschermt de matrastijk en voelt aangenamer aan dan de gestikte stof. Maar het vocht dat hij afgeeft moet ergens heen, en een schuimmatras laat weinig lucht door. Het effect is dus kleiner dan op een matras van natuurlatex, wol of paardenhaar, waar het vochttransport door de hele opbouw doorloopt. Heb je een schuimmatras en wil je toch beter slapen, lucht je slaapkamer dan extra goed en sla je dekbed elke ochtend terug. Overweeg je op termijn een nieuw matras? Kom dan eens langs in Heemstede om het verschil in ventilatie zelf te voelen.